DREWNO

СНПЧ А7 Уфа, обзоры принтеров и МФУ

W naszej ofercie sprzedaż i dowóz drewna opałowego pod wskazany adres.

   

Zadzwoń już teraz i sprawdź nasze ceny.

tel. 518 333 380   //  E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. //  www.transport-opole.pl // FIRMA KIPER - Opole ul. Ozimska

  

.

PRZYDATNE INFORMACJE DOTYCZĄCE WYBORU DREWNA OPAŁOWEGO.

 

Zakup drewna kominkowego to dopiero początek procesu związanego z przygotowaniem drewna do palenia. Żeby drewno opałowe mogło spełniać swoją funkcję, to należy je najpierw we właściwy sposób sezonować. Dzięki sezonowaniu drewno uzyskuje odpowiednio niską wilgotność i nadaje się do palenia.

 

Rodzaje drewna opałowego.


GRAB



Średniej wielkości drzewo liściaste o nieregularnym, pofałdowanym w przekroju, często też wielokrotnym pniu i miotlasto wysklepionej koronie. Najłatwiej je rozpoznać po zawsze gładkiej, srebrzysto popielatej korze pokrytej charakterystycznym wzorem cieniowanych pasm oraz po eliptycznych, ostro piłkowanych liściach, których powierzchnia jest pofałdowana wzdłuż nerwów. Grab pospolity jest drzewem dość powszechnie występującym w naszych lasach. Stanowi on zresztą jeden z ważniejszych rodzimych gatunków drzew tworzących lasy w Polsce. Można pod nim znaleźć stanowiącego prawdziwą gratkę dla grzybiarzy koźlarza grabowego. Z formalnego punktu widzenia graby są najbliżej spokrewnione z leszczynami, brzozami i olszami, jednak biorąc pod uwagę cechy takie jak cieniolubność, nieregularność budowy pnia i konarów, kształt i rozmiar liści, a przede wszystkim deseń kory, można dojść do wniosku, że w zaskakująco dużym dużym stopniu przypominają one buki.

Od strony użytkowej grab jest znany przede wszystkim z dwóch rzeczy. Pierwszą z nich jest wyjątkowo duża tolerancja na przycinanie. Wraz z gęstym ugałęzieniem i intensywnie tworzonymi odroślami korzeniowymi powoduje ona, że drzewo to jest jedną z roślin najczęściej używanych do budowy wysokich żywopłotów. Można z niego swobodnie kształtować różnego rodzaju figury geometryczne, rzeźby, alejki ze sklepieniami itp. Duże zastosowanie znajduje także bardzo cenne i niezwykle twarde drewno graba, nazywane żelaznym drewnem. Warto wiedzieć, że jest ono nie tylko twardsze od bukowego czy dębowego, ale nawet najtwardsze ze wszystkich naturalnie występujących w Polsce gatunków drzew!

Drewno

Ze względu na swoją wyjątkowo dużą twardość, gęstość oraz wytrzymałość, drewno grabu jest czasami nazywane "żelaznym drewnem". Rzeczywiście, jest ono bardzo ciężkie (ponad 0.8 kg/dm3!) i niezwykle twarde - najtwardsze ze wszystkich rodzimych drzew w Polsce(!), a z obcych gatunków ustępujące twardością jedynie bukszpanowi. Pozostałe parametry drewna: białe z szarym lub żółtawym odcieniem, bez twardzielowe (niekiedy powstaje szara, fałszywa twardziel), cienkowłókniste, posiada słabo widoczne słoje o falistym przebiegu oraz liczne i wyraźne promienie, świeże jest nietrwałe (składowane łatwo ulega zaparzeniu i rozkładowi przez grzyby), wysuszone - średnio trwałe, poza tym jest sprężyste, trudno łupliwe, trudne w suszeniu, skłonne do pękania, przy zmianach temperatury i wilgotności "bardzo mocno pracuje" jest trudne w obróbce, trudno zapalne, posiada bardzo wysoką wartość opałową. Właściwości mechaniczne wykluczają drewno grabu z wielu zastosowań w budownictwie i przemyśle stolarskim. Znajduje ono zastosowanie głównie jako wyśmienity, wysokokaloryczny opał (w tym do produkcji wysokiej jakości węgla drzewnego), a także do produkcji pni do rąbania, desek kuchennych, trzonków narzędzi, kijów bilardowych itp.; czasami jest też stosowane jako imitacja hebanu oraz do budowy konstrukcji narażonych na duże obciążenia mechaniczne.
O twardości grabowego drewna można się przekonać obserwując wyjątkowo szybkie tępienie się narzędzi używanych do jego cięcia i obróbki.

 

AKACJA-ROBINIA AKACJOWA



Jeśli kiedyś zdarzyłoby się nam lądować ze spadochronem na drzewie, z pewnością nie chcielibyśmy, aby tym drzewem okazała się robinia akacjowa. Bliskie spotkanie z jej licznie porastającymi gałęzie, dużymi i bardzo ostrymi cierniami stanowiłoby bowiem mało przyjemny akcent powitalny. Wyrastające u nasady liści ciernie robinii to tak naprawdę przekształcone przylistki; początkowo są one miękkie i elastyczne, szybko jednak stają się ostre i twarde, zdolne do zadawania poważnych ran. Cierniste gałęzie nie są jedyną atrakcją, jaką oferuje robinia akacjowa. Drzewo to cechuje się także ciekawym pokrojem. Dzięki luźnej i nieregularnej, parasolowato wysklepionej koronie z fantazyjnie powyginanymi konarami, przypomina ono do złudzenia afrykańskie akacje. Znajduje to zresztą odzwierciedlenie zarówno w oficjalnej nazwie gatunku "robinia akacjowa" jak i w wielu nazwach potocznych, takich jak "fałszywa akacja", czy po prostu "akacja". To ostatnie określenie, aczkolwiek najczęściej stosowane, stanowi spore nadużycie. W rzeczywistości bowiem robinia akacjowa nie tylko nie jest blisko spokrewniona prawdziwymi afrykańskimi akacjami, ale nawet nie pochodzi z Afryki tylko z Ameryki Północnej.

Dobrą cechą rozpoznawczą robinii akacjowej są jej nieparzystopierzaste liście, złożone z kilkunastu małych, owalnych, całobrzegich listków. Dają one przyjemny, ażurowy cień podobny do tego, który rzuca np. brzoza czy jesion. Jeden z największych walorów dekoracyjnych robinii akacjowej ujawnia się późną wiosną - są to jej białe, motylkowate kwiaty, zebrane w zwisające grona. Nieraz tworzą się one tak licznie, że gęsto obsypane nimi drzewo wprost tonie w powodzi bieli. Kwiaty wydzielają intensywny i przyjemny zapach, są też niezwykle miododajne, a uzyskiwany z nich jasno zabarwiony i łagodny w smaku miód akacjowy należy do najbardziej cenionych. Po przekwitnięciu z kwiatów rozwijają się owoce, którymi są płaskie strąki z nasionami (podobne do występujących u grochu; stąd nazwa alternatywna "grochodrzew").

Sprowadzona prawie 500 lat temu z Ameryki Północnej robinia akacjowa miała wystarczająco dużo czasu, aby stać się w Europie (także w Polsce) jednym z najpopularniejszych drzew ozdobnych i użytkowych. Jest bardzo często sadzona w parkach i ogrodach, wzdłuż dróg itp., ale też należy do najważniejszych drzew pszczelarskich i dostarczających cennego drewna. Poza sztucznymi nasadzeniami na terenach zurbanizowanych, można ją spotkać także w zadrzewieniach śródpolnych i na skrajach lasów, gdzie występuje w formie zdziczałej.

Drewno

Biel bardzo wąski, białawy, twardziel jasno żółtobrązowa, często o zielonawym odcieniu słoje wyraźne. Parametry techniczne: drewno niezwykle twarde i ciężkie (ciężar właściwy ma podobny do dębiny: 0.7-0.8 kg/dm3), z przy tym elastyczne i wyjątkowo trwałe (podobnie jak dębowe), wykazuje ogromną odporność na gnicie (może bez trudu przetrwać w mokrej glebie nawet ponad 100 lat!) i na grzyby. Poza tym drewno to jest łykowate, trudno łupliwe, słabo kurczliwe, dość trudne do suszenia, skłonne do pęknięć, mało wrażliwe na zmiany temperatury i wilgotności ("słabo i powoli pracuje"), źle się barwi i prawie w ogóle nie nasyca, jest trudno zapalne, doskonałe nadaje się na opał (dorównuje pod tym względem drewnu dębowemu). Jest używane do budowy elementów mostów, statków i innych konstrukcji wodnych, produkuje się z niego wiosła, słupy zakopywane w ziemi, sklejki odporne na warunki pogodowe, meble ogrodowe, trzonki młotków i siekier, szczeble drabin itp. Stanowi cenny surowiec w stolarstwie, tokarstwie, przemyśle meblarskim oraz papierniczym. Idealnie sprawdza się jako drewno opałowe - jest jednym z najbardziej kalorycznych spośród wszystkich drzew występujących w Ameryce Północnej. Pali się wolno, wydzielając przy tym małe ilości płomieni i dymu (po ścięciu musi się jednak suszyć przez okres 2-3 lat).


BUK



Ze względu na duże rozmiary, monumentalną sylwetkę oraz bardzo cenne drewno, buk zwyczajny cieszy się szacunkiem niewiele mniejszym niż sam blisko z nim spokrewniony dąb. Najbardziej charakterystyczną cechą buka, pozwalającą bez trudu rozpoznać to drzewo o każdej porze roku, jest jego jasna, zawsze gładka kora. Buk zwyczajny jest jednym z najważniejszych leśnych drzew liściastych w Europie.

Okazałe, potężnie zbudowane drzewo liściaste o grubym pniu, masywnych konarach i szerokiej, kopulasto wysklepionej koronie.Drzewa rosnące w odosobnieniu wykształcają gruby i dość krótki, często nieregularny pień, ich korona jest zwykle bardzo szeroka i kopulasta, gęsto ugałęziona od samego dołu, masywne konary są niezwykle rozłożyste, w dolnej części skierowane zwykle niemal poziomo. U drzew rosnących w zwarciu pień jest przeważnie wysoki i prosty, korona dość wąska, a konary strzeliście wzniesione

Drewno

Jasne, biało żółtawe, często o różowawym lub czerwonawym odcieniu, bez twardzielowe (z wyjątkiem pewnych zabarwień zwanych fałszywą twardzielą i twardzielą mrozową), posiada średnio wyraźne słoje o nieco falistym przebiegu oraz liczne promienie drzewne. Parametry techniczne drewna: twarde i ciężkie (~0.75 kg/dm3), dosyć trwałe, odporne na ścieranie, ale podatne na złamanie, wytrzymałe na działanie wody (jednak składowane w lecie szybko ulega zaparzeniu i rozkładowi przez grzyby), mało elastyczne, posiada dużą i nierównomierną kurczliwość wskutek czego bardzo łatwo pęka, jest łupliwe i łatwe w obróbce, dobrze się barwi i poleruje, cechuje się bardzo wysoką wartością opałową, wykazuje słabe właściwości ostrzegawcze. Jest stosowane w budownictwie (schody, parkiety, deski i panele podłogowe), meblarstwie (deski, okleiny, sklejki), przemyśle okrętowym, zabawkarstwie, do produkcji beczek, podkładów kolejowych, trzonków narzędzi, sprzętów domowych (szczególnie kuchennych) itp. Produkuje się z niego także najlepszy węgiel drzewny, smołę drzewną i pak.

Wartość opałowa:

2200 kwh/mp i 4,1 kwh/kg.

Jeden metr przestrzenny (mp) odpowiada ok.210 l oleju grzewczego.

 


DĄB



Bardzo okazałe i potężnie zbudowane drzewo liściaste o grubym, stosunkowo krótkim pniu i rozłożystej koronie wspartej na ogromnych, przeważnie nieregularnie powyginanych konarach. Poza dużymi rozmiarami i atletyczną sylwetką słynie przede wszystkim z długowieczności, niezwykle cennego drewna i silnego systemu korzeniowego ("mocny jak dąb"). Cechy te powodują, że dąb szypułkowy jest powszechnie uważany za jedno z najszlachetniejszych drzew i praktycznie wszędzie na terenie swojego występowania cieszy się wyjątkowym szacunkiem i sympatią. Znajduje to potwierdzenie w fakcie, że jest on zdecydowanie najliczniej reprezentowanym gatunkiem drzewa na liście pomników przyrody; najbardziej znane w Polsce drzewa pomnikowe takie jak Bartek, Chrobry, Bolesław czy Chrześcijanin to właśnie dęby szypułkowe. Swoją "pozycję społeczną" zawdzięczają one nie tylko najstarszemu wiekowi spośród wszystkich drzew liściastych rosnących w Polsce (do około 800 lat), ale też temu, że są naszymi najgrubszymi (nawet ponad 3m średnicy!) i chyba najbardziej monumentalnie wyglądającymi drzewami. Jeśli zatem pokusić się o analogię do świata zwierząt, to dąb, zwłaszcza zaś największy i najpotężniejszy z nich - dąb szypułkowy, wydaje się być idealnym odpowiednikiem lwa (lub, jak kto woli, słonia). "Król drzew", podobnie jak większość innych dębów, wyróżnia się odwrotnie jajowatymi, liśćmi a także bardzo charakterystycznymi owocami, które mają postać znanych wszystkim żołędzi. Dąb szypułkowy jest chętnie sadzony w pobliżu siedzib ludzkich, np. w parkach i przy domach, wzdłuż dróg, przy kościołach, na cmentarzach itp. Przede wszystkim jednak jest on najważniejszym w Polsce leśnym drzewem liściastym (i trzecim w ogóle, po sośnie i świerku).

Drewno

Najbardziej cenione ze wszystkich rodzimych gatunków drzew liściastych w Polsce. Posiada wąski i jasny, biało żółtawy biel oraz szeroką, intensywnie zabarwioną na kolor jasno- do ciemnobrunatnego twardziel, jest drobno słojowane. Wyróżnia się bardzo dobrymi parametrami mechanicznymi: jest twarde, ciężkie (0.7-0.8 kg/dm3) i wyjątkowo trwałe (jego twardziel jest jedną z najtrwalszych spośród wszystkich rodzimych europejskich drzew; biel natomiast jest bardzo nietrwały - często już po roku ulega rozkładowi!), poza tym drewno to jest łatwo łupliwe, trudne w suszeniu, średnio kurczliwe, wrażliwe na zmiany temperatury i wilgotności ("mocno pracuje"), łatwe w obróbce, poleruje się trudno, klei natomiast i barwi łatwo, jest trudno zapalne, posiada wysoką wartość opałową, zawiera garbniki. Twardziel nie przepuszcza cieczy ani gazów, dlatego dobrze nadaje się do wyrobu beczek. Drewno dębu szypułkowego stanowi bardzo cenny surowiec m.in. w przemyśle meblowym (meble, klepki podłogowe) oraz w budownictwie.

Wartość opałowa:

2100 kwh/rm i 4,2 kwh/kg.

 



JESION


Okazały, osiągający nawet 40(-50)m wysokości jesion wyniosły jest uważany za najwyższe rodzime drzewo liściaste w Europie. I jedno z najbardziej eleganckich pod względem pokroju. Istotnie, już sama nazwa gatunkowa "wyniosły" nawiązuje do jego wysokiej, regularnej i strzelistej, a przez to niezwykle eleganckiej sylwetki, dzięki której bywa on czasami nazywany "arystokratą wśród drzew". Gruby, ale przede wszystkim prosty i wysoki pień jesiona wyniosłego jest zwykle regularnie walcowaty, zaś wysoko wysklepiona, wsparta na grubych i długich konarach korona - luźna i wyraźnie prześwitująca. Oczywiście drzewa rosnące na wolnej przestrzeni mogą posiadać bardziej krępą i rozłożystą sylwetkę, a ich konary mogą być jeszcze potężniejsze. Poza pokrojem, charakterystyczne dla jesiona wyniosłego są stosunkowo duże, pierzasto złożone, matowozielone liście, które jesienią opadają bez przebarwienia. Owoce, podobnie jak u innych jesionów, mają postać zebranych w gęste wiązki pojedynczych, języczkowatych skrzydlaków (tzw. samar). Bardzo dobrą cechą rozpoznawczą gatunku są matowoczarne pąki. Okazuje się zresztą, że ten matowoczarny kolor dotyczy nie tylko pąków - także pokryta delikatnym rysunkiem bruzd kora starszych drzew jest niemal czarna, a na srebrzystobiałych gałęziach w górnej części korony występuje tu i ówdzie matowoczarny nalot do złudzenia przypominający sadzę.

Ze względu na dostojną sylwetkę, ażurową koronę dającą jasny i przyjemny cień, a także szybki wzrost i wyjątkowo cenne drewno, jesion wyniosły jest bardzo chętnie sadzony jako drzewo ozdobne (np. parkowe) lub użytkowe (głównie przydrożne i dostarczające drewna). Pewną jego wadę z dekoracyjnego punktu widzenia stanowi wspomniany brak przebarwienia liści jesienią.

Drewno

Biel szeroki, białawy do żółtawobiałego, twardziel u drzew rosnących w odosobnieniu (np. w parkach i ogrodach) biaława lub co najwyżej jasnobrązowa, w przypadku drzew rosnących w zwartych, leśnych drzewostanach ciemnobrązowa. Parametry techniczne: drewno twarde i ciężkie (0.7-0.8 kg/dm3), a przy tym elastyczne i giętkie, naturalnie niezbyt trwałe, trudno łupliwe, łatwe w obróbce, dobrze się poleruje, źle natomiast barwi i nasyca, jest trudno zapalne. Drewno jesiona wyniosłego jest wykorzystywane m.in. w stolarstwie i meblarstwie oraz do wyrobu parkietów, do niedawna było też podstawowym materiałem do produkcji nart. W budownictwie nie ma większego zastosowania ze względu na stosunkowo małą trwałość.

Wartość opałowa:

2100 kwh/mp i 4,2 kwh/kg.

 



BRZOZA

Pomimo średnich rozmiarów i przeciętnej sylwetki, brzoza brodawkowata należy do najłatwiej rozpoznawalnych i równocześnie najbardziej lubianych drzew. Wszystko to za sprawą jej niezwykle charakterystycznej, przy tym bardzo efektownej kory. Kredowobiała i gładka, wyróżnia się ona tak zdecydowanie na tle innych drzew, że rozpoznanie brzozy jest dziecinnie łatwe nawet dla... dzieci :). Kwestią natomiast dla dorosłych, zresztą nadal otwartą, pozostaje pytanie o przyczynę wykształcenia przez brzozę takiej właśnie kory. Jedna z hipotez opiera się na spostrzeżeniu, że brzoza brodawkowata jest drzewem preferującym chłodny klimat, porastającym obszary wysunięte na północ, w tym m.in. Syberię. Biała i gładka kora dobrze odbija światło, a zatem pozwala na zmniejszenie utraty wody wskutek parowania. W mroźnym klimacie jest to szczególnie ważne, bowiem woda w stanie płynnym stanowi tam towar deficytowy. Poza korą dekoracyjne są również bardzo długie i cienkie gałązki brzozy brodawkowatej, zwieszające się podobnie jak to ma miejsce u wierzby płaczącej (cecha typowa dla gatunku). Ażurowa korona brzozy daje przyjemny cień, a jej delikatne, liście drżą przy najmniejszym podmuchu wiatru.

Wymienione cechy powodują, że brzoza brodawkowata należy do najpopularniejszych i darzonych największą sympatią drzew, powszechnie sadzonych w parkach i ogrodach, przy domach, na placach i osiedlach itp. W niektórych krajach, np. w Rosji czy Finlandii, drzewo to jest nawet uważane za jeden z symboli narodowych. Z drugiej jednak strony duża ekspansywność, szybkie tempo wzrostu oraz względna krótkowieczność brzóz powodują, że niektórzy uważają je za drzewa mało szlachetne, a nawet traktują jako szybko rozrastające się w lasach chwasty. Trzeba jednak pamiętać, że właśnie dzięki temu pionierskiemu charakterowi brzozy w znaczny sposób przyczyniają się do poprawy jakości gleb na trudnych, jałowych terenach, przygotowując je na przyjęcie bardziej wymagających drzew (dlatego właśnie są one często sadzone jako przedplon).

Drewno

Tzw. "czeczota" - białe z żółtawym lub różowawym odcieniem, bez twardzielowe (niekiedy posiada fałszywą twardziel), ze słabo widocznymi słojami i wyraźnymi plamkami rdzeniowymi, niezbyt trwałe, ale posiadające cenne właściwości mechaniczne: jest mocne, średnio twarde i średnio ciężkie (~0.65 kg/dm3), trudno łupliwe, średnio kurczliwe, "silnie pracujące", nie paczy się i nie pęka, jest łatwe w suszeniu i obróbce, dobrze się poleruje, barwi i nasyca, jest trudno zapalne. Z powodu małej trwałości drewno brzozy nie nadaje się do celów budowlanych, znajduje natomiast zastosowanie w przemyśle meblowym (jako drewno sklejkowe, w boazeriach) oraz celulozowo-papierniczym, a także, ze względu na wysoką wartość kaloryczną, jako drewno opałowe (jest chętnie stosowane w kominkach). Z cienkich i elastycznych gałązek brzozy produkuje się m.in. miotły i świąteczne gadżety (np. rózgi).

Wartość opałowa:

1900 kwh/mp i 4,3 kwh/kg

 

 

 
OLCHA

Średniej wielkości (rzadko duże) drzewo liściaste o widocznym do samego wierzchołka, często wielokrotnym pniu i regularnie stożkowatej koronie. Najbardziej charakterystyczną cechą olszy czarnej, podobnie zresztą jak pozostałych gatunków tego rodzaju, są niewielkie, owocostany osadzone na trzoneczkach i utrzymujące się na drzewie przez kilka lat. Od innych olsz olsza czarna różni się przede wszystkim bardzo ciemną (prawie czarną - stąd nazwa), głęboko tafelkowato spękaną korą oraz odwrotnie jajowatymi (okrągławymi) liśćmi, które na końcu zamiast zaostrzonego wierzchołka posiadają zazwyczaj delikatne wycięcie. Drewno olszy czarnej w reakcji z powietrzem szybko przyjmuje charakterystyczny dla całego rodzaju, jaskrawopomarańczowy kolor.

Olsza czarna występuje pospolicie na nizinnych terenach podmokłych, głównie wzdłuż brzegów rzek i rozmaitych zbiorników wodnych, gdzie wraz z wierzbami, topolami i jesionami tworzy lasy łęgowe. Jest także często sadzona na terenach zurbanizowanych jako drzewo zieleni miejskiej oraz dostarczające cennego drewna (cechuje się ono wyjątkową odpornością na gnicie i stanowi dobry materiał opałowy). Zaletami olszy czarnej są m.in. bardzo małe wymagania środowiskowe, szybki wzrost a także pokrój, który w młodości jest wąski i regularny, a na starość staje się bardzo malowniczy. Dzięki zakwitającym wczesną wiosną kwiatostanom męskim i zdrewniałym.

Drewno

Bez twardzielowe drewno olszy czarnej (w przemyśle nazywane olchą) jest żółtawobiałe, jednak w reakcji z powietrzem szybko przybiera bardzo charakterystyczny, jaskrawopomarańczowy kolor (po pewnym czasie kolor ten nieco płowieje i ciemnieje, jednak po namoczeniu drewna ponownie staje się jaskrawy). Drewno posiada słabo widoczne i delikatnie faliste słoje, jest stosunkowo lekkie (~0.55 kg/dm3) i miękkie, w odróżnieniu od drewna olszy szarej nie wykazuje tendencji do pękania, poza tym jest łatwo łupliwe, dość kruche i łatwo zapalne, na wolnym powietrzu jest niezbyt trwałe (składowane w korze łatwo ulega zaparzeniu i rozkładowi przez grzyby), jednak w wodzie potrafi w niezmienionym stanie przetrwać nawet 100 lat! Cecha ta była niegdyś wykorzystywana do budowy młynów, stępli pod mostami oraz innych konstrukcji wodnych. Wiele budynków w Amsterdamie i Wenecji stoi na palach wykonanych właśnie z drewna olszy czarnej. Obecnie drewno to znajduje zastosowanie głównie w budownictwie wodnym, snycerstwie, do wyrobu sklejek, oklein i opakowań, jako opał (w tym do wyrobu węgla drzewnego) a także do wędzenia mięsa i ryb. Czasami też wytwarza się z niego części łodzi i jachtów.

Wartość opałowa:

1500 kwh/mp i 4,1 kwh/kg.


OSIKA

To średniej wielkości (rzadziej duże) i całkiem przeciętnej postury drzewo liściaste stanowi swojego rodzaju wyjątek wśród bardzo okazałych na ogół i potężnie zbudowanych topól. Najłatwiej je rozpoznać - zwłaszcza zimą - po gładkiej, charakterystycznie oliwkowozielonej korze. Pewniejszą cechę stanowią jednak liście osiki. Są one znane z tego, że umieszczone na długich i spłaszczonych z boku ogonkach, efektownie drążą przy najmniejszym nawet podmuchu wiatru. Stąd zresztą wzięła się potoczna nazwa osiki - "topola drżąca". Liście te mają dosyć nietypowy kształt - są okrągławe, a ich brzeg jest łagodnie, falisto karbowany (mowa o przeważających ilościowo liściach krótko pędowych).

Osika jest pospolitym drzewem. Ze względu na bardzo małe wymagania (roślina idealnie pionierska!) zasiedla ona praktycznie każdy rodzaj terenu, począwszy od lasów i zadrzewień śródpolnych, poprzez nieużytki i pobocza dróg, na parkach i osiedlach kończąc. W Polsce jest rozpowszechniona na obszarze całego kraju, najbardziej ze wszystkich topól, jednak - inaczej niż one - w różnego typu lasach, a nie tylko w łęgowych. Do niedawna z powodu nadmiernego plenienia się w lasach była wraz z brzozą traktowana jako leśny chwast, ostatnio jednak coraz częściej traktuje się ją jako gatunek wartościowy. Obecność osiki cenią sobie grzybiarze, współżyje z nią bowiem jeden z najbardziej znanych i lubianych grzybów - koźlarz czerwony (pod brzozami można natomiast znaleźć podobnego koźlarza pomarańczowożółtego). Słabej jakości bez twardzielowe drewno osiki poza produkcją zapałek nie przedstawia większej wartości w przemyśle, odgrywa jednak pewną rolę w... kinematografii. Pasjonaci horrorów dobrze wiedzą, że wbity w serce wampira osikowy kołek powoduje natychmiastowe i trwałe unieruchomienie delikwenta (ale uwaga, unieruchomienie nie oznacza ostatecznej likwidacji - to można zrobić jedynie odcinając głowę wampira lub wystawiając go na działanie światła dziennego!).

Drewno

Białe z żółtawym lub zielonkawym odcieniem, beztwardzielowe, posiada słabo zaznaczone słoje, jest lekkie (<0.5 kg/dm3, ale dopiero po wysuszeniu; zaraz po ścięciu jest znacznie cięższe ze względu na dużą zawartość wody), miękkie (bardziej niż u pozostałych topól) i nietrwałe (zwłaszcza składowane wilgotne w korze szybko ulega rozkłdowi przez grzyby), łatwo zapalne, pali się równo i wolno (dlatego doskonale nadaje się do wyrobu zapałek), posiada przy tym niewielką wartość opałową, wydziela gorzkawą woń garbników. Nie przedstawia zbyt wielkiej wartości w przemyśle meblowym czy budownictwie; znajduje zastosowanie głównie do produkcji zapałek i opakowań, a także w papiernictwie, modelarstwie oraz jako opał.

 



KLON JAWOR

Jawor to nasz największy rodzimy klon i w ogóle jeden z największych przedstawicieli swojego rodzaju. Jest to wysokie i okazałe drzewo liściaste o grubym i prostym, podzielonym na konary pniu oraz szerokiej, wysoko wysklepionej koronie. Podobnie jak zdecydowana większość klonów posiada duże, dłoniasto klapowane liście, a jego owoce mają postać podwójnych skrzydlaków. Cechą wyróżniającą jawora na tle innych klonów jest jego charakterystyczna kora - tafelkowato spękana na odpadające poletka przypomina ona nieco korę platana.
Jawor stanowi jeden z ważnych składników tworzących górskie lasy w Polsce (zwłaszcza te wilgotne i cieniste), jest też dość często sadzony z powodu cennego drewna.

Drewno

Bardzo jasne i "czyste", żółtawobiałe do niemal białego (żółknące pod wpływem światła), atłasowo połyskujące, bez twardzielowe, o wyraźnych słojach i widocznych gołym okiem naczyniach, stare pnie mogą posiadać ciemne pręgowanie. Parametry techniczne: drewno zwarte i dość ciężkie (0.6-0.7 kg/dm3), twarde a równocześnie bardzo elastyczne, średnio trwałe (bardziej niż u klona zwyczajnego), trudno łupliwe, skłonne do paczenia i pęknięć, średnio kurczliwe, suche wrażliwe na zmiany temperatury i wilgotności ("mocno pracuje"), poza tym łatwe w obróbce, dobrze się gnie, poleruje i barwi, źle natomiast klei, jest łatwo zapalne. Drewno jawora jest cenione w meblarstwie i tokarstwie, używane m.in. do produkcji mebli, oklein, wyrobów galanteryjnych i instrumentów muzycznych.

Wartość opałowa:

1900 kwh/mp i 4,1 kwh/kg.

 



LIPA

Rodzaj wysokich i okazałych drzew liściastych, posiadających zazwyczaj gruby pień i szeroką, kopulasto wysklepioną koronę. Słynące z długowieczności lipy cieszą się szacunkiem niewiele mniejszym niż dęby. Niektóre gatunki, jak na przykład rodzime w Polsce lipy drobnolistna i szerokolistna, dożywają bez trudu ponad 500 lat i tym samym są drugimi (po dębach) najdłużej żyjącymi drzewami liściastymi w Europie. Jasne i miękkie drewno lipowe jest wprawdzie zdecydowanie mniej trwałe niż dębowe (prawdopodobnie od lipowego drewna pochodzi znane chyba każdemu negatywne określenie "lipa", oznaczające coś o mizernej jakości), jednak ze względu na swoją niezwykłą plastyczność, daje się bardzo łatwo formować i stanowi wyśmienity materiał rzeźbiarski i modelarski. Głównym znakiem rozpoznawczym lip są ich sercowate liście. W zależności od gatunku (odmiany) mogą się one różnić pewnymi detalami, jednak ich charakterystyczny, szeroko-sercowaty kształt z lekko niesymetryczną nasadą obowiązuje dla całego rodzaju. Lipy to jedne z najważniejszych drzew pszczelarskich (w Polsce - najważniejsze). Zebrane w kilku kwiatowe wierzchotki, żółtobiałe, mocno pachnące kwiaty lip należą do najbardziej miododajnych i najliczniej odwiedzanych przez pszczoły, które wytwarzają z nich słynny miód lipowy. Obok liści, także i kwiaty stanowią dobrą cechę rozpoznawczą rodzaju, ponieważ są osadzone na posiadających bardzo charakterystyczny, języczkowaty kształt, dużych, jasnozielonych podsadkach.


Drewno

Jasne, biało żółtawe o słabym, jedwabistym, czasem lekko różowawym połysku, posiada twardziel, która jednak optycznie nie odróżnia się od bielu, jest bardzo miękkie, mało wytrzymałe i nietrwałe, dość lekkie (~0.5 kg/dm3), łatwo schnie, nie wykazuje tendencji do paczenia się ani pękania, niewiele zmienia rozmiary wraz ze zmianą temperatury i wilgotności ("mało pracuje"), jest drobnoziarniste, łatwe w obróbce, bardzo dobrze się barwi i nasyca, jest łatwo zapalne. Z uwagi na miękkość, nietrwałość i bardzo małą wytrzymałość, drewno lipy zupełnie nie nadaje się do celów budowlanych, za to dzięki swojej niezwykłej plastyczności stanowi ono idealny surowiec w rzeźbiarstwie i modelarstwie, jest także używane do wyrobu instrumentów muzycznych, przyrządów kreślarskich, zabawek, zapałek itp. Drewno lipowe daje doskonałej jakości, jednolity i drobnoziarnisty węgiel drzewny (choć w bezpośrednim użyciu stanowi słaby materiał opałowy).

 

 

Gęstość drewna- co jo jest?

Każdy się zapewne przekonał, że twarde gatunki drewna palą się znacznie dłużej od innych i dają więcej ciepła. Co o tym decyduje? Czy to wpływ różnorodności składników jakie tworzą się w rożnych gatunkach drewna np. żywic? Otóż nie, wpływ dodatkowych składników jest nieznaczny.

O praktycznej wartości opałowej drewna kominkowego decyduje przede wszystkim budowa samego drewna, jego zagęszczenie. Gdybyśmy ważyli polana o tej samej wilgotności przed ich włożeniem do kominka, to przekonalibyśmy się, że czas ich spalania jest wprost proporcjonalny do ich wagi. Z pewnym uproszczeniem można powiedzieć, że to pochodna gęstości budowy danego gatunku, gęstości czyli stosunku masy do objętości, wyznacza czas jego spalania.  Mówiąc potocznie "im więcej drewna w drewnie" tym dłużej się ono pali. Zawartość dodatkowych składników w niektórych rodzajach drewna, takich jak żywice, może jedynie nieznacznie podnieść ich wartość cieplną. Jednak to, co dla przeciętnych użytkowników kominków i pieców jest namacalne, to, co decyduje o tym, że jedne gatunki drewna przedkładane są przez nich nad inne, to jest zazwyczaj gęstość drewna.

 

 

 Klasy gęstości drewna kominkowego.

Zestawienie pokazuje bezpośrednią zależność między gęstością a wartością opałową drewna. Jedynie drewno iglaste i zaraz za nimi brzoza, nieznacznie odbiegają od tej zależności. Wynika to z trochę wyższej wartości cieplnej drewna tych gatunków (iglaki o 5%, brzoza o 2,5%).

Klasyczne gatunki opałowe twardego drewna takie jak grab, buk, dąb, jesion posiadają jedną z najwyższych wartości opałowej właśnie ze względu na wysoką gęstość. Przyjmijmy umownie, że do grupy o wysokiej gęstości zaliczymy wszystkie gatunki drewna kominkowego  powyżej 465 kg/mpu. Najczęściej z tej grupy spotykamy w obrocie buk i dąb. Rzadziej akacja, jesion i grab. Śliwa i jarzębina, chociaż posiadają wybitną wartość opałową, są  tu podawane jako uzupełnienie, ze względu na małą dostępność i jedynie lokalne znaczenie. Warto tu zwrócić uwagę na dużo większą gęstość grabu niż buka. Te gatunki często są mieszane. Konsekwencje mogą być spore, na tira załadujemy aż o 6 metrowych skrzyń grabu mniej niż buka. Często ładowność tira jest w związku z tym przekroczona, a producent niesłusznie podejrzewany, że niewłaściwie wysuszył buka. Cena suchego grabu powinna być o 18% wyższa niż buka, trudno to jednak wytłumaczyć przeciętnemu klientowi, który kupuje "oczami". Również akacja wydaje się dość niedocenionym gatunkiem posiadającym wysoką gęstość i wartość opałową wyższa nawet od buku, dębu, jesiona. 

Następną grupę tworzą gatunki drewna o średniej gęstości takie jak orzech, wiąz, klon, brzoza, modrzew. Z owocowych należy do niej wiśnia i czereśnia. Umownie zaliczyliśmy do niej gatunki o gęstości mieszczącej się w przedziale: od 395 do 465 kg/mpu. Różnice gęstości nie są tutaj, w porównaniu do pierwszej grupy, aż tak wielkie. Często opinia o wartości opałowej tych gatunków jest, tak jak w przypadku brzozy, krzywdząca i wynika z niewłaściwego przygotowania i przechowywania drewna bardzo podatnego na biodegradację. Brzoza też jest najczęściej występującym z tej grupy drewnem, po niej klon i modrzew. Wiąz, wiśnia, czereśnia spotykane są w obrocie sporadycznie.

Olcha, kasztan, daglezja, sosna tworzą grupę drewna lekkiego o niskiej gęstości i tym samym niskiej wartości opałowej. Do tej grupy zaliczyliśmy drewno o gęstości w przedziale od 350 do 395 kg/mpu. Ze względu na większą powierzchnię drewna w porównaniu do gęstości, lekkie gatunki spalają się szybko i mało efektywnie w większości palenisk.  Wymagają specjalnej regulacji napływu powietrza i bardzo dużej zdolności absorpcyjnej wymienników ciepła. Najbardziej popularna jest tu oczywiście olcha i sosna. Przy czym, olcha częściej wykorzystywana jest jako drewno kominkowe, a sosna jako drewno rozpałkowe. Kasztan i daglezja są rzadko spotykane w obrocie.

Ostatnią grupę drewna o bardzo niskiej gęstości, poniżej 350 kg/mpu, tworzą takie gatunki jak osika, świerk, topola, jodła. Zdecydowanie odstaje od nich najlżejsza wierzba. Najczęściej występuje tu świerk i topola. To już zdecydowanie rozpałkowe drewno, chociaż lokalnie wykorzystywane również do opalania. Wierzbę popularyzują jej odmiany szybko rosnące, choć z perspektywy gęstości i wartości opałowej to najsłabszy wybór.

Podane gęstości poszczególnych gatunków należy traktować jedynie jako średnie i przybliżone, pamiętając o dość dużym rozsiewie gęstości, zależnym od bardzo wielu czynników takich jak: zróżnicowanie budowy odmian danego gatunku, położenie geograficzne jego występowania, warunki klimatyczne określające nasłonecznienie i wilgotność, oraz konkretne miejsce wzrostu z jakością gleby, zalesieniem i innymi warunkami siedliskowymi. O gęstości konkretnego drewna opałowego decyduje nawet to z jakiej części drzewa ono pochodzi. Mniejsza będzie gęstość gałęzi, młodszych drzew, bieli lub części podkorowych, wszelkich miejsc zmienionych chorobowo. Drewno kominkowe częściej produkowane jest właśnie z młodszych fragmentów(trzebieże, przecinki, gałęzie),krzywizn i fragmentów zmienionych chorobowo (drewno z posuszu, wadliwe fragmenty zdrowych pni). Rozpiętość wagi świeżego drewna wynosić może kilkadziesiąt procent. Ma na nią wpływ także pora roku w jakiej zostało ścięte drzewo. Panuje przekonanie, że najkorzystniej jest kupować drewno z cięć zimowym, zanim w drzewach "ruszą soki". Spotkałem się z badaniami pokazującymi na mniejszą wagę pni w drewnie z cięć jesiennych. Rzecz ciekawa wymagająca dalszych badań uwzględniających specyfikę sortowania drewna opałowego. Ostateczną ocenę drewna dostępnego w Waszym regionie musicie wyrobić sobie sami. Możecie trafić na dąb dużo cięższy od grabu, czy na żywiczną sosnę cięższą od brzozy. Porównujmy jednak tylko drewno o podobnej wilgotności, sezonowane.

 

 

Drewno i wilgotność.

Analizując tabelę, łatwo można się przekonać z jak dużym zróżnicowaniem nasycenia wodą mamy do czynienia w różnych gatunkach drewna świeżego. Spróbujmy uporządkować poszczególne gatunki według średnich ilości wody jaką trzeba z nich odparować ze stanu świeżego do wilgotności 25%.

W grupie drewna o największej zawartości wody w stanie świeżym, powiedzmy powyżej 250 litrów do odparowania z 1 mpu, znajdą się takie gatunki drewna jak: wierzba, jodła, kasztan, buk, świerk i dąb. Absolutnym rekordzistą jest tu wierzba, która najczęściej ma aż 160 % wilgotność w stanie świeżym i odparujemy z niej w trakcie suszenia 2 razy więcej wody np z modrzewia czy jarzębiny. Sporo wody ma jodła, gatunek spotykany tylko w regionach górskich. Kasztan sporadycznie używany do palenia także jest drewnem o bardzo dużej wilgotności w stanie świeżym. Buk najbardziej popularny gatunek ma także sporo wody, nieco mniej dąb. O ile dwa pierwsze w tej grupie gatunki dość szybko schną jeśli zapewnimy im słońce i przewiew. O tyle buk schnie już wolniej a jeszcze trudniej wysuszyć dąb. Z buka i dębu musimy odparować dwie i pół beczki wody z 1 mpu zanim będziemy mogli uznać je za suche!. To dość szokująca informacja. Znaczy to, że ze sterty na której ułożyliśmy 10 metrów buka, będziemy musieli odparować 2600 litrów wody!!. Nieźle. Ta informacja powinna wszystkim dać do myślenia. Każda sterta to tak naprawdę suszarnia, która musi wyrzucić masę wody z drewna.

Druga grupa to gatunki drewna o wysokiej zawartości wody w stanie świeżym, do odparowania od 200- 250 litrów z 1 mpu. Otwiera ja osika i gatunki owocowe, z których najbardziej wilgotna jest grusza. Do tej grupy należy także klon i popularna w obrocie na rynku kominkowym olcha. Warto zapamiętać, że z olchy musimy odparować aż 215 litrów wody. O dziwo topola ma podobną zawartość wody. Sosna ma wody nawet więcej od olchy, bo 220 litrów do odparowania.  Grupę zamyka orzech -205 litrów.

W trzeciej grupie o średniej zawartości wody w stanie świeżym, w przedziale od 150 do 200 litrów wody do odparowania, znajdujemy takie gatunki jak jarzębina, modrzew stosunkowo rzadko stosowane do palenia. Zamyka ja bardzo popularna brzoza ze 155 litrowym nadmiarem wody.

Grupę o niskiej zawartości wody w stanie świeżym, od 100- 150 litrów/mpu, tworzą wiąz, grab, daglezja. Maja one około 130 litrów wody do odparowania. Najbardziej popularny jako drewno kominkowe jest tu grab. Zawiera on stosunkowo mało wody ale ze względu na jego zwartość trudno ja odparować.

Gatunki o bardzo niskiej zawartości wody w stanie świeżym, poniżej 100 litrów znajdują się w ekskluzywnej grupie o bardzo niskiej zawartości wody. Z popularnych gatunków znajdują się tu tylko dwa: akacja i jesion. Odparować z nich musimy jedynie! około 90 litrów wody. Przy czym akacja to także bardzo zwarte drewno, powoli oddające wodę. Jesion jest tu wyjątkowo wdzięczny. To drewno o wysokiej gęstości i bardzo małej zawartości wody, a przy tym szybko schnące. Jesion to zdecydowany faworyt dla wszystkich spóźnialskich. Jeśli zabraliście się dopiero latem za przygotowywanie drewna na zimę, szukajcie jesionu!

 

 

Porównanie gęstości różnych gatunków drewna kominkowego suchego, świeżego,     masy wody do odparowania w trakcie suszenia i ich wartości opałowej

Poniżej proponuję zestawienie gęstości kilkunastu gatunków drewna, najczęściej wykorzystywanych do palenia w naszej szerokości geograficznej. Porównanie to, ze względów praktycznych, dotyczy gęstości drewna kominkowego ułożonego w skrzyni o objętości 1 metra. Dla uzmysłowienia różnicy między drewnem suchym i świeżym podano zarówno gęstość drewna suchego o wilgotności 25%, jak i gęstość drewna świeżego. Przy czym gęstość drewna świeżego jest tu podawana na podstawie średniej statystycznej charakterystycznej dla danego gatunku drewna. Dodatkowo wyliczono ilość wody jaką trzeba odparować z danego gatunku, by uzyskać drewno suche o wilgotności poniżej 25%. W obliczeniach przyjęto poprawkę zakładającą 10% skurcz drewna w trakcie schnięcia. To znaczy, że aby uzyskać 1 mpu drewna suchego musimy przygotować 1,1 mpu drewna świeżego. W tabeli przyjęto wartości średnie. W ramach każdego gatunku występuje pełen przedział zróżnicowania i dlatego te wartości należy przyjąć jako przybliżone.  

 

LP  Gatunek drewna      

kg/mpu

kg/mpu

 l/mpu

GJ/mpu

w. 25%  d.świeże woda odpar. Wart.Opał.25%w.
1  Śliwa   576       10,13
2  Grab   570    700     130   10,00
3  Akacja   530    627       97     9,15
4  Jarzębina   511    700     189     8,98
5  Grusza   504   750     246     8,86
6  Buk   490    750     260     8,61
7  Dąb   475    715     250     8,35
8  Jabłoń   468    700     232     8,23
9  Jesion   461    551       90     8,10
10  Orzech   459    664     205     8,07
11  Wiąz   459    594     135     8,07
12  Klon   447    679     232     7,67
13  Brzoza   440    595     155     7,92
14  Wiśnia   400    630     230     7,03
15  Modrzew   396    585     189     7,30
16  Olcha   370    585     215     6,35
17  Kasztan   367    630     263     6,30
18  Daglezja   367    490     127     6,61
19  Sosna   353   574     221     6,50
20  Osika   324    567     243     5,70
21  Świerk   310   560     250     5,84
22  Topola   309   525     216     5,30
23  Jodła   300   595     295     5,53
24  Wierzba   238    610     372     4,01

 

mpu to metr przestrzenny drewna ułożonego (kominkowego),                       

w.25% to 25% wilgotność drewna,

- d.świeże to drewno niesezonowane, bezpośrednio po ścięciu,

- wod.odpar. to ilość wody jaką trzeba odparować z drewna świeżego, do optymalnego  poziomu 25% wilgotności 1 mpu drewna (założyć trzeba około 10% skurcz drewna, a więc o te 10% więcej drewna trzeba wysuszyć i z niej też odparować wodę)

- War. Opał to wartość opałowa 1mpu